Ga onmiddellijk naar de inhoud

Adviseren en toezicht houden

Werkgevers adviseren

De RSZ-inspectiediensten ondersteunen werkgevers en mandatarissen door hen te adviseren bij de toepassing van de sociale wetgeving en het opstellen van hun aangiften.

Zo informeren ze werkgevers, werknemers, hun vertegenwoordigers of hun mandatarissen over de wetgeving, die voortdurend in beweging is. Voor een deel vervullen ze die informatieopdracht vanuit de provinciale kantoren. Raadpleeg de lijst van provinciale kantoren op de website van de RSZ .

Inspectieopdracht

De RSZ-inspectie heeft als opdracht onderzoeken uit te voeren bij de werkgevers om na te gaan of zij de socialezekerheidsreglementering correct toepassen.

In 2025 werden in totaal 40.554 onderzoeken bij werkgevers uitgevoerd.

Evolutie van het totaal aantal onderzoeken 
Totaal aantal afgesloten onderzoeken
2022 36.848
2023 40.127
2024 38.922
2025 40.554

De RSZ-inspectie heeft een dubbele rol. De dienst voert enerzijds onderzoeken uit ter ondersteuning van de kerntaken van de RSZ als openbare instelling van sociale zekerheid, en anderzijds onderzoeken in de strijd tegen sociale fraude. Het gaat dan over vormen van sociale dumping, economische en sociale uitbuiting, georganiseerde fraudenetwerken en de zogenaamde social engineering.

Aantal onderzoeken - adviseren en toezicht houden / strijd tegen sociale fraude
Afgesloten onderzoeken - adviseren en toezicht houden Afgesloten onderzoeken - strijd tegen sociale fraude Totaal aantal afgesloten onderzoeken
2023 17.835 22.292 40.127
2024 18.105 20.817 38.922
2025 18.667 21.887 40.554

Ondersteuning van de kerntaken

Traditionele onderzoeken

In het kader van de ondersteuning van de kerntaken richt de aandacht van de sociaal inspecteurs zich op de eerder traditionele inspectieonderzoeken naar onder meer zwartwerk en fictieve aangiften.

Deze onderzoeken kunnen gebeuren op eigen initiatief op basis van de opsporing van bepaalde gegevens, of het gevolg zijn van een onderzoeksaanvraag die uitgaat van een andere dienst binnen de RSZ of van een externe dienst. Wanneer het onderzoek wordt aangevraagd door een andere binnendienst gaat het vaak over werkgevers die hun DmfA-aangifte niet tijdig hebben ingediend.

Oorsprong van de kerntaakondersteunende onderzoeken
Oorsprong Aantal onderzoeken
Aanvragen afkomstig van buiten de RSZ (andere inspecties, samenwerking met andere inspecties, auditoren, enz.) 231
Onderzoeken uitgevoerd ter ondersteuning van andere diensten van de RSZ (behalve niet-ontvangst DmfA) 5.470
Onderzoeken bij niet-ontvangst van DmfA 9.990
Onderzoeken op initiatief van de inspectie (opsporing, technische en financiële controles ESS, enz.) 2.976
Totaal 18.667

De onderzoeksopdrachten gebeuren in de verschillende activiteitssectoren. Het aantal onderzoeken staat in verhouding tot het aantal werkgevers binnen de sector en het risico op het vaststellen van inbreuken op de aangifteplicht.

Aantal kerntaakondersteunende onderzoeken – Gecontroleerde sectoren
Sectoren Onderzoeken
Landbouw, bosbouw en visserij 149
Winning van delfstoffen 11
Industrie 727
Productie en distributie van elektriciteit, gas, stoom en gekoelde lucht 4
Distributie van water; afval- en afvalwaterbeheer en sanering 28
Bouwnijverheid 3.194
Groot- en detailhandel 2.957
Vervoer en opslag 1.472
Verschaffen van accommodatie en maaltijden 4.212
Activiteiten van uitgeverijen, omroepactiviteiten en productie en distributie van inhoud 58
Telecommunicatie, computerprogrammering, consultancy, informatica-infrastructuur en andere activiteiten op het gebied van informatiediensten 251
Financiële activiteiten en verzekeringen 146
Exploitatie van en handel in onroerend goed 259
Wetenschappelijke en technische activiteiten en overige specialistische zakelijke dienstverlening 692
Administratieve en ondersteunende diensten 2.300
Openbaar bestuur en defensie; verplichte sociale verzekeringen 308
Onderwijs 163
Menselijke gezondheidszorg en maatschappelijke dienstverlening 343
Kunst, sport en recreatie 299
Overige diensten 1.008
Activiteiten van huishoudens als werkgever en niet-gedifferentieerde productie van goederen en diensten door huishoudens voor eigen gebruik 50
Activiteiten van extraterritoriale organisaties en instanties 21
Onbepaalde activiteiten 15
Totaal 18.667
Aantal kerntaakondersteunende onderzoeken – Soorten onderzoeken
2024 2025 Evolutie
Sociale dienstverrichters - financiële, administratieve, technische ...controles 2.047 2.174 6%
Onderzoeken naar gefailleerde werkgevers (behalve ontbrekende DmfA bij de curatoren) 5.188 5.916 14%
Onderzoeken bij openbare besturen 397 358 -10%
Ontbrekende DmfA bij de curatoren 1.590 1.723 8%
Ontbrekende DmfA bij niet aangesloten ESS, of die een rechtstreeks bezoek bij de werkgever vereisen 4.522 4.567 1%
Ontbrekende DmfA bij sociale dienstverrichters 4.167 3.681 -12%
Andere onderzoeken 194 248 28%
Totaal 18.105 18.667 3%

Een werkgever kan het voorwerp uitmaken van verschillende onderzoeken van verschillende oorsprong. Het is dus mogelijk dat in hetzelfde jaar verscheidene onderzoeken over dezelfde werkgever worden afgesloten.

Als gevolg van die onderzoeken zijn er in 2025 voorstellen gedaan tot regularisatie van bijdragen voor een totaalbedrag van 162.800.000 euro. Het gaat hier niet om werkelijk geïnde sommen, maar om bedragen die de inspectie voorstelt om te boeken.

Nieuwe werkgevers

Voor de nieuw ingeschreven werkgevers dient het controlebezoek zowel om te informeren als te controleren. In 2025 werden 846 onderzoeken afgesloten. De werkgevers die bezocht werden, situeerden zich in belangrijke mate in de horeca, de handel en de bouw.

Deze onderzoeken geven de inspecteurs doorgaans een goed beeld van de problemen van startende werkgevers. Zo blijkt er nog steeds een grote behoefte te bestaan aan correcte informatie. Vaak gaat die verder dan de specifieke bevoegdheden van de RSZ-inspecteurs. Zo krijgen de inspecteurs nog steeds heel wat vragen in verband met de verplichtingen rond het arbeidsreglement en de gelegenheidsarbeid. De bevoegde inspectiediensten worden systematisch van deze vragen op de hoogte gebracht. Andere diensten uit het netwerk van de sociale zekerheid, zoals het Federaal agentschap voor beroepsrisico’s (Fedris), worden dan weer in kennis gesteld van het ontbreken van een polis voor arbeidsongevallen of van andere verplichtingen.

Bij werkgevers die onder het toepassingsgebied vallen, stellen de inspecteurs geregeld vast dat ze niet of onvoldoende op de hoogte zijn van hun verplichtingen op het vlak van de aangifte van werken en de hoofdelijke aansprakelijkheid voor sociale schulden van medecontractanten (Artikel 30bis en 30ter van de RSZ-Wet’).

Onderzoeken bij de publieke sector

Openbare besturen maken maar zelden fouten te kwader trouw. Afwijkingen zijn eerder het gevolg van de complexiteit van de wetgeving of het technische karakter van de socialezekerheidsaangifte. Goede informatie kan dus veel fouten voorkomen. Het persoonlijke contact tussen inspecteurs en personeelsdiensten in de publieke sector draagt daartoe bij. Zowel de snel wijzigende reglementering als het personeelsverloop bij de lokale en andere openbare besturen maken een regelmatig contact noodzakelijk. Op het terrein detecteert en analyseert het Inspectieteam Openbare Besturen fouten en zoekt het, waar nodig, in overleg met de sociale secretariaten, naar oplossingen.

Op 1 januari 2026 waren er 1.908 lokale besturen in België. Dit aantal verandert voortdurend omdat er vooral in Vlaanderen veel herstructureringen zijn: fusies van gemeenten, oprichting van welzijnsverenigingen (zorgbedrijven), hervormingen van de provincies enzovoort. Een belangrijke taak van het Inspectieteam Openbare Besturen is het coachen van de lokale besturen bij deze herstructureringen.

Naast de lokale besturen zijn er ook nog 678 andere openbare besturen en 1.372 kerkfabrieken.

In 2025 voerden we 358 controles uit bij openbare besturen. De verificatie van de zogenaamde Capelo-zones, die nodig zijn voor de berekening van de pensioenen, maakte deel uit van deze controles.

Toezicht op de sociale dienstverrichters

Toezicht op de erkende sociale secretariaten

Erkende sociale secretariaten zijn vzw’s die zijn opgericht door een representatieve werkgeversorganisatie. Ze vervullen de patronale formaliteiten voor werkgevers die bij hen zijn aangesloten.

Een erkenning als sociaal secretariaat wordt toegekend of ingetrokken door de minister van Sociale Zaken. Die baseert zich daarvoor op een verslag van de inspectiedienst van de RSZ. Erkenning houdt voordelen in, zoals het exclusieve recht om de verschuldigde bijdragen van aangesloten werkgevers te innen. Maar ze brengt ook verplichtingen met zich mee. Het is op de naleving van die verplichtingen dat de inspectiedienst van de RSZ toezicht houdt.

Aantal werkgevers aangesloten bij een erkend sociaal secretariaat

In 2025 was 83 % van de werkgevers aangesloten bij een erkend sociaal secretariaat (ESS).

Van de werkgevers die de inspectie controleerde, waren er 32,9 % aangesloten bij een erkend sociaal secretariaat.

Werkgevers aangesloten bij een ESS
2024 2025
Aangesloten 83,50% 82,99%
Niet-aangesloten 16,50% 17,01%
Percentage van de onderzoeken bij aangesloten werkgevers
Werkgevers Percentage
Aangesloten 32,88%
Niet-aangesloten 67,12%

Als gevolg van controles bij de erkende sociale secretariaten in 2025, werden nog 1.095 extra onderzoeken voortgezet bij werkgevers van wie we geen aangifte ontvingen.

Het toezicht op de activiteiten van erkende sociale secretariaten krijgt concreet vorm via systematische controles, waarbij wordt nagegaan of:

  • erkende sociale secretariaten de informatie van de werkgever correct gebruiken om de sociale documenten en de aangiften op te stellen (technische controles),
  • erkende sociale secretariaten de bedragen die de werkgevers aan hen hebben overgemaakt, correct en tijdig doorstorten aan de RSZ (financiële controles),
  • de niet-ontvangst van aangiften niet te wijten is aan een onregelmatigheid van het erkende sociaal secretariaat (stilzwijgerscontrole) en
  • erkende sociale secretariaten nog voldoen aan alle wettelijke voorwaarden voor erkenning (administratieve controles)
Aantal uitgevoerde onderzoeken bij erkende sociale secretariaten

In 2025 werden er globaal 6.650 onderzoeken uitgevoerd bij de erkende sociale secretariaten. De volgende tabel geeft een meer gedetailleerd overzicht per type van onderzoek.

Aantal uitgevoerde onderzoeken bij erkende sociale secretariaten
Type onderzoek 2024 2025 Evolutie
Stilzwijgers 4.167 3.714 -11%
Technische controles 1.744 1.281 -27%
Financiële controles 25 25 0%
Administratieve controles 25 25 0%
Dossiers onderzocht in het kader van financiële controles 1.905 1.605 -16%
Totaal 7.866 6.650 -15%
(*) : Het aantal afgesloten technische controles in 2025 ligt lager dan in 2024 door de migratie naar een andere database. Het volume van geopende onderzoeken bleef echter gelijk.

Belang van de 'kwaliteitsbarometer'

Voor de verschillende onderzoekstypes (stilzwijgers-, technische, financiële en administratieve controles, en ook controles op anomalieën) gelden specifieke indicatoren en subindicatoren. Per controletype gelden minimale kwaliteitsnormen.

Sommige van de deelcontroles kunnen pas uitgevoerd worden nadat alle DmfA-aangiftes van een vorig kalenderjaar volledig verwerkt zijn.

Toezicht op de niet-erkende sociale dienstverrichters

Niet-erkende sociale dienstverrichters zijn mandatarissen die in naam van en voor rekening van werkgevers verplichtingen op het gebied van sociale zekerheid vervullen. Maar ze zijn niet erkend door de minister en hebben dus ook niet dezelfde rechten als de erkende sociale secretariaten. In tegenstelling tot de erkende sociale secretariaten mogen ze de titel ‘sociaal secretariaat’ niet voeren en geen bijdragen innen.

We voeren bij de niet-erkende dienstverrichters gelijkaardige controles uit als bij de erkende sociale secretariaten (met uitzondering van de financiële controles), gebaseerd op dezelfde indicatoren en subindicatoren van de kwaliteitsbarometer van de erkende sociaal secretariaten.