Dimona

De Dimona, of de onmiddellijke aangifte van tewerkstelling, is een elektronische aangifte waarmee alle werkgevers elke in- of uitdiensttreding van een werknemer aan de RSZ moet melden. Er werd ook een mobiele versie ontwikkeld, zodat werkgevers hun werknemers nog sneller en gemakkelijker kunnen aangeven via tablet of smartphone.

De aangifte in Dimona van alle werknemers waarmee de werkgever een arbeidsrelatie onderhoudt, draagt bij tot de opbouw van een elektronisch personeelsbestand. Dit bestand vormt de perfecte weergave van de tewerkstelling bij elke werkgever. De werkgever heeft op die manier zijn geactualiseerde personeelsbestand ter beschikking.

Een aangifte in permanente verandering

De afgelopen jaren zijn er verschillende specifieke statuten in Dimona ingevoerd: studenten, gelegenheidswerknemers (in de horeca en de land- en tuinbouwsector), flexi-jobs en werknemers ‘Artikel 17’ (in de socioculturele sector).

Voor werknemers die onder één van deze statuten zijn aangeworven, moet je in Dimona meer gedetailleerde gegevens invoeren. Onder bepaalde voorwaarden geldt voor deze werknemers een gunstig stelsel van socialezekerheidsbijdragen.

Met deze nieuwe statuten is Dimona geleidelijk geëvolueerd tot een interactieve aangifte die essentiële informatie doorgeeft aan de werkgever. Het gaat meer bepaald over:

  • het beheer van de contingenten: een student, een gelegenheidswerknemer in de sector van de horeca of de land-en tuinbouwsector, of een werknemer ‘artikel 17’ kan een voordelige berekening van de sociale bijdragen voor een maximaal aantal dagen per kalenderjaar (of uren in het geval van studenten) krijgen. Dat aantal dagen wordt het ‘contingent’ genoemd. De werkgever is verplicht om het aantal geplande dagen of uren werk vooraf aan te geven. Hij ontvangt onmiddellijk een antwoord dat zegt of de aangegeven werknemer al dan niet onder het gekozen statuut kan werken.
  • de automatische controle op de naleving van de voorwaarden van het flexi-jobstatuut: om aangeworven te kunnen worden in het flexi-jobstatuut, moet de werknemer minstens voor 80% actief zijn geweest bij een andere werkgever dan diegene die hem wenst aan te werven, en dat in het 3de kwartaal voorafgaand aan de flexi-job (‘T-3’). Deze voorwaarde wordt beoordeeld op basis van een gegevensstroom tussen Dimona en de loopbaandatabank beheerd door Sigedis.

Een systematische controle

De gegevens die de werkgever in Dimona invoert, worden ook gebruikt door andere instellingen van sociale zekerheid om burgers sociale rechten toe te kennen. Het is dus heel belangrijk dat de Dimona-aangiften correct en tijdig ingediend worden.

Dit is de reden dat elke Dimona-aangifte bij invoer automatisch gecontroleerd wordt. Achteraf maakt de RSZ een vergelijking tussen de gegevens aangegeven in Dimona en die in de DmfA. Deze kruiscontrole gaat voor eenzelfde werkgever de coherentie na tussen het aantal werknemers waarvoor er een actieve arbeidsrelatie in Dimona bestaat, en het aantal werknemers dat in de DmfA gemeld wordt. Als er een incoherentie vastgesteld wordt, brengt de RSZ de werkgever of zijn mandataris op de hoogte. Die moet dan de nodige correcties aanbrengen.

In 2018 kwam uit 95% van de uitgevoerde kruiscontroles geen enkele anomalie naar voor: een bewijs van de kwaliteit van de gegevens die bij de RSZ aangegeven worden!

Evolutie van het aantal Dimona-aangiften

Tussen 2015 en 2018 is het totale aantal Dimona-aangiften bij de RSZ van ongeveer 27,5 miljoen naar meer dan 39 miljoen gestegen. Dat is dus een verhoging van 42%.

Deze aanzienlijke verhoging is te verklaren door de globale evolutie van de tewerkstelling, maar vooral ook door een toename van personeelsbewegingen en een flexibilisering van de arbeidsmarkt. Merk ook op dat er specifieke regels ingevoerd zijn voor gelegenheidswerknemers in de horeca, tuinbouw en landbouw. Voor hen moet er voor elke gepresteerde dag een Dimona-aangifte ingediend worden.

Verdeling van de Dimona-aangiften per statuut

De grafiek hieronder geeft een overzicht van de verdeling van de Dimona-aangiften in 2018 op basis van de verschillende statuten die de voorbije jaren zijn ingevoerd.

35% van de 39 miljoen verwerkte aangiften in 2018 is gedaan voor werknemers die onder één van de bovenvermelde specifieke statuten zijn aangeworven. Het studentenwerk heeft hierin het belangrijkste aandeel (18%).

Op de portaalsite van de sociale zekerheid vindt u een gedetailleerde beschrijving van Dimona. new venster

DmfA

De DmfA of multifunctionele aangifte is een elektronische aangifte. Elke werkgever die werknemers tewerkstelt, moet elk kwartaal een DmfA overmaken aan de RSZ.

De aangifte bevat de loon- en arbeidstijdsgegevens van alle werknemers die tijdens een bepaald kwartaal bij een werkgever tewerkgesteld zijn. Op basis van de DmfA berekent de RSZ het bedrag aan bijdragen en bijdrageverminderingen voor de werknemers.

Sommige gegevens die in de DmfA gemeld worden, worden ook ter beschikking gesteld van andere socialezekerheidsinstellingen. Zij gebruiken ze om sociale rechten aan werknemers toe te kennen. Het zal wel duidelijk zijn dat het uiterst belangrijk is dat de RSZ op tijd kwaliteitsvolle gegevens binnenkrijgt.

De werkgever moet de DmfA indienen in de loop van de maand die volgt op het verlopen kwartaal. Omdat ze een zeer groot volume aan aangiften behandelen, krijgen de erkende sociale secretariaten daarvoor 15 werkdagen extra. Als de originele aangifte geregistreerd is in de databank, kan een werkgever of zijn mandataris nog correcties aanbrengen door een of meer wijzigende aangiften op te sturen.

Controle en rechtzetting van DmfA-aangiften

Om de stiptheid en de kwaliteit van de ingediende aangiften te garanderen, heeft de RSZ een reeks controles ingevoerd.

Om de stiptheid te verzekeren, gaan wij na of de DmfA-aangiften binnen de gevraagde termijnen ingediend zijn. Werkgevers die hun aangiften niet op tijd indienen, worden aan hun wettelijke verplichtingen herinnerd en riskeren een sanctie.

Om de kwaliteit van de aangegeven gegevens te verzekeren, gebeurt er bij de registratie van elke aangifte een automatische controle op anomalieën. Fouten die betrekking hebben op de berekening van de bijdragen zetten wij onmiddellijk recht. Het resultaat van die correctie wordt aan de werkgever of zijn mandataris doorgestuurd. Andere anomalieën accepteren we voorlopig bij ontvangst van de aangifte, en we brengen de werkgever ervan op de hoogte. We verzoeken de werkgever dan om de fout zo snel mogelijk recht te zetten met een wijzigende aangifte.

Sommige anomalieën beïnvloeden de berekening en/of toekenning van de sociale rechten van werknemers (vakantiegeld voor arbeiders, eindejaarspremies in sommige sectoren...) en worden prioritair behandeld. Soms moet de inspectie optreden en bij de werkgever de juistheid van de gegevens controleren.

Daarnaast wordt ook de coherentie van de gegevens in Dimona en DmfA systematisch gecontroleerd.

Behalve de feitelijke juistheid van de aangiften, controleert de RSZ ook of bijdrageverminderingen die werkgevers aanvragen, gerechtvaardigd zijn.

De behandeling van DmfA-aangiften in een paar cijfers

In 2018 heeft de RSZ ieder kwartaal meer dan 450.000 DmfA-aangiften ontvangen en verwerkt. Hieronder staan de verwerkingsgemiddelden per kwartaal.

  • 244 000 originele aangiften werden ieder kwartaal ingevoerd en gecontroleerd.
  • 5,6 miljoen werknemerslijnen werden ieder kwartaal in de originele aangiften geregistreerd.
  • 98,3 % van de aangiften werd bij ontvangst aanvaard na controle door het systeem.
  • 99,8 % van de werknemerslijnen vertoonde geen enkele prioritaire anomalie 6 maand na registratie

Nota over de werkgeverslijnen:
In de DmfA-aangifte komt een werknemerslijn overeen met het niveau waarop de socialezekerheidsbijdragen worden berekend voor een werknemer. Het is ook van hieruit dat de gegevens worden doorgestuurd naar het socialezekerheidsnetwerk. Voor iedere werknemer vinden we minimaal één werknemerslijn terug in de DmfA-aangifte. Wanneer er in de loop van een kwartaal wijzigingen optreden die een impact hebben op de berekening van de bijdragen (bijvoorbeeld als de werkgever van activiteit verandert), kunnen er meerdere werknemerslijnen zijn voor eenzelfde werknemer. Om die reden is het aantal werknemerslijnen steeds groter dan het aantal werknemers die in de loop van een kwartaal zijn tewerkgesteld.

Een gedetailleerde beschrijving van de DmfA vindt u op het portaal van de sociale zekerheid. Nieuw venster

Limosa

Een buitenlandse werkgever die een werknemer tijdelijk of gedeeltelijk naar België detacheert, moet die activiteit op voorhand aangeven via de onlinedienst Limosa, als de werknemer niet onderworpen is aan de Belgische sociale zekerheid. Dat moet ook gebeuren voor zelfstandigen die in het buitenland gevestigd zijn, maar een opdracht in België uitvoeren.

Het is de (doorgaans buitenlandse) werkgever of zelfstandige die de Limosamelding moet uitvoeren. De Belgische klant, voor wie de gedetacheerde werknemer of zelfstandige komt werken, moet nagaan of er wel degelijk een Limosamelding gedaan is. Is er geen Limosamelding uitgevoerd, dan moet de Belgische klant het ontbreken van de melding signaleren via het portaal van de sociale zekerheid.

De Limosameldingen door de jaren heen

De onderstaande grafiek geeft een overzicht van de evolutie van het totale aantal Limosameldingen en het aantal unieke personen dat is aangegeven. Deze grafiek omvat alle aangiften voor prestaties van ten minste één dag gedurende het kalenderjaar in kwestie. Aangiften die achteraf geannuleerd zijn, werden niet in aanmerking genomen.

Tussen 2014 en 2018 is het totaal aantal Limosameldingen gestegen van ongeveer 502 000 naar 792 000: een stijging van bijna 58 %. In 2018 werden bijna 659 000 meldingen ingediend voor werknemers in loondienst en 134 000 voor zelfstandigen. Het aantal natuurlijke personen waarop deze verklaringen betrekking hebben, is in dezelfde periode ook toegenomen, maar minder sterk (18 %).

Limosakadaster

Bij de RSZ verzamelen we de gegevens van de Limosameldingen in het Limosakadaster. Dat is een gegevensbank met alle informatie over arbeid in België vanuit het buitenland. Verschillende federale sociale-inspectiediensten en andere federale en regionale instellingen hebben er toegang toe via de onlinedienst Dolsis.

De RSZ heeft in 2018 volop de gegevens van dit kadaster geëxploiteerd. Het is intussen aangevuld met gegevens uit andere databanken, met het oog op datamining en fraudeopsporing.

Landen van herkomst

De volgende figuur toont de top-5 van de landen van waaruit de werknemers die naar België gedetacheerd zijn – en dus doorgaans niet aan de Belgische sociale zekerheid zijn onderworpen – het vaakst afkomstig zijn. De cijfers zijn gebaseerd op het aantal unieke personen gemeld in Limosa.

De figuur toont het vestigingsland van de werkgever, niet de nationaliteit van de werknemer. De meeste gedetacheerde werknemers werken voor werkgevers in Nederland. Zij lopen ver vooruit op hun Poolse tegenhangers. Werkgevers gevestigd in Duitsland, Portugal en Frankrijk vervolledigen de top-5.

Meer informatie over Limosa vindt u op Working in Belgium Nieuw venster. U leest meer over de controleplicht voor Belgische klanten die een beroep doen op gedetacheerde werkgevers op het portaal van de sociale zekerheid Nieuw venster.

Bijklussen

Sinds 15 juli 2018 mag wie in zijn vrije tijd tegen betaling klusjes doet, tot 6 000 euro (jaarlijks geïndexeerd bedrag) per kalenderjaar bijverdienen zonder er belastingen of sociale bijdragen op te moeten betalen.

Het moet gaan om verenigingswerk, diensten van burger aan burger of activiteiten in de deeleconomie. De inkomsten uit verenigingswerk en uit diensten aan burgers mogen niet meer dan 500 euro per maand bedragen (jaarlijks geïndexeerd bedrag). Als de inkomsten uit een sportactiviteit komen, mogen ze oplopen tot 1 000 euro per maand (jaarlijks geïndexeerd bedrag), maar het jaarlijkse maximumbedrag van 6 000 euro blijft van toepassing.

Deze maatregel geldt voor particulieren die aan een van de volgende voorwaarden voldoen: werknemers die op zijn minst 4/5de tewerkgesteld zijn, zelfstandigen in hoofdberoep of gepensioneerden.

Betaald verenigingswerk of diensten van burger aan burger moeten bij de RSZ worden aangegeven. Daarvoor hebben we in 2018 een speciale onlinedienst ontwikkeld.

Bij ontvangst van de aangifte controleert de onlinedienst of de aangegeven betaling niet hoger is dan het maximale jaar- of maandbedrag, en of de bijklusser voldoet aan de voorwaarden (80% werken, gepensioneerd of zelfstandig) om in aanmerking te komen voor de maatregel. Deze laatste controle gebeurt op basis van de loopbaandatabank.

Vanaf de invoering van de onlinedienst tot 31 december 2018 heeft de RSZ meer dan 11 000 aangiften voor bijklussen verwerkt. Bijna 83% van deze aangiften zijn gedaan voor verenigingswerk, en ongeveer 17% voor diensten van burger aan burger.

U vindt meer informatie over bijklussen op bijklussen.be Nieuw venster.

Gegevens doorsturen naar het netwerk van de sociale zekerheid

Bepaalde gegevens die de RSZ verzameld heeft in verband met werkgevers en werknemers, worden ter beschikking gesteld van andere socialezekerheidsinstellingen via de Kruispuntbank van de Sociale Zekerheid (KSZ). Het is op basis van deze gegevens dat de betrokken instellingen de verschillende sociale rechten aan de burger toekennen: ziekte- en invaliditeitsverzekering, werkloosheid, pensioen, arbeidsongevallen, beroepsziekten, kinderbijslag en jaarlijkse vakantie.

Om de veiligheid van persoonsgebonden gegevens te garanderen, voerden we een systeem voor de beveiliging van gegevensstromen binnen het socialezekerheidsnetwerk in. Dankzij een filteroperatie bij de KSZ ontvangen de verschillende instellingen enkel de gegevens die ze echt nodig hebben en waarvoor ze de nodige goedkeuringen hebben gekregen.

De RSZ werkt nauw samen met de KSZ om ervoor te zorgen dat deze stromen optimaal verlopen. Samen analyseren ze meer bepaald de wijzigingen in de structuur van de aangiften en hun eventuele impact op het netwerk voordat ze doorgevoerd worden.

Als authentieke bron onderzoekt de RSZ ook aanvragen van instellingen om bijkomende DmfA-gegevens te krijgen, op basis van welomschreven doeleinden.

Studenten, gelegenheidswerknemers & interims: onze tools om gegevens te raadplegen

Het systeem van het contingent

Studenten of gelegenheidswerknemers krijgen een voordelige berekening van hun socialezekerheidsbijdragen, binnen bepaalde limieten. Zo geldt het voordelige tarief voor een beperkt aantal dagen/uren per kalenderjaar: dit noemen we het ‘contingent’. Om de werknemers en/of de werkgevers gemakkelijk en snel dit contingent te laten controleren, stelt de RSZ hen drie onlinediensten ter beschikking:

  • Student@work,
  • Horeca@work, en
  • Green@work.

Elke werkgever die een student of een gelegenheidswerknemer aanwerft, deelt dit via Dimona elektronisch mee. De arbeidsdagen van de student of de gelegenheidswerknemer worden in deze onlinediensten automatisch van het contingent afgetrokken.

Student@work

Een jobstudent beschikt over een contingent van 475 uren waarin hij mag werken zonder onderworpen te zijn aan de gewone bijdragen. Zijn werkgever en hijzelf zijn enkel een solidariteitsbijdrage verschuldigd.

Via de onlinedienst en mobiele applicatie Student@work kan de student zijn contingent raadplegen. Zo kent hij het aantal uren dat hij nog tegen verminderde sociale bijdragen kan werken. Hij kan ook een attest voor zijn werkgever aanmaken. Zo heeft ook die een duidelijk zicht op het aantal uren waarop hij de student nog kan tewerkstellen zonder het contingent te overschrijden. Ten slotte heeft de student in deze onlinedienst ook een overzicht van alle studentenjobs die hij al deed.

Horeca@work

Een gelegenheidswerknemer in de horeca is een werknemer die voor maximaal twee opeenvolgende dagen in dienst is. Hij heeft een arbeidsovereenkomst van bepaalde duur of voor een duidelijk omschreven taak.

Onder bepaalde voorwaarden worden de sociale bijdragen voor gelegenheidswerknemers in de horeca op een voordelig uur- of dagforfait berekend. De gelegenheidswerknemer geniet dit forfait gedurende maximum 50 dagen per kalenderjaar. Voor de werkgever is dit 200 dagen. Als die quota overschreden worden, dan worden de bijdragen opnieuw op het reële loon berekend.

Met de onlinedienst Horeca@work controleren werknemers eenvoudig en snel hun resterend aantal dagen. Een kalender toont op welke dagen ze als gelegenheidswerknemer aan de slag zijn geweest of ingepland werden. Daarnaast is er ook een lijst van betrokken werkgevers beschikbaar. Werknemers kunnen voor hun werkgever een attest afdrukken dat het aantal resterende dagen vermeldt. Op het attest staat ook een code waarmee de werkgever online het resterende aantal dagen van een werknemer kan nagaan.

Green@work

In de de tuinbouwsector kunnen werkgevers tegen gunstige voorwaarden een beroep doen op gelegenheidswerknemers. De sociale bijdragen worden niet berekend op basis van de reële bezoldigingen, maar op basis van een forfaitaire bezoldiging. Deze voordelige berekening geldt voor een beperkt aantal dagen: 65 dagen per kalenderjaar per gelegenheidswerknemer.

Met de onlinedienst Green@work controleren werkgevers uit de tuinbouwsector eenvoudig of een werknemer in aanmerking komt om als gelegenheidswerknemer te worden aangeworven. Na het invoeren van het rijksregisternummer (of het bisnummer voor een buitenlandse werknemer), geeft de onlinedienst het aantal resterende dagen van het contingent van een werknemer weer. Zo gaat de werkgever na of de werknemer zijn contingent niet heeft overschreden. Dit geeft hem meer rechtszekerheid.

Uitzendwerk: Interim@work

Als uitzendkrachten niet op tijd of niet correct aangegeven worden bij de sociale zekerheid, kunnen ze in de problemen komen. Ze lopen immers het risico om uitkeringen of andere voordelen waar ze recht op hebben, niet of te laat te ontvangen. De RSZ ontwikkelde daarom een nieuwe onlinedienst die uitzendkrachten meer zekerheid geeft over hun situatie en misbruiken voorkomt.

In Interim@work krijgen uitzendkrachten hun arbeidsrelaties te zien, zowel voor het huidige, het vorige als het volgende jaar. Ze zien dus of het uitzendbureau voor specifieke werkperiodes een Dimona voor hen gedaan heeft. Ze kunnen de arbeidsrelaties filteren en nagaan of de juiste gebruikende onderneming aangeven staat. Het is ook mogelijk om de lijst van arbeidsrelaties te exporteren.

Wie een probleem ziet – bijvoorbeeld een ontbrekende Dimona-aangifte of een onverwachte wijziging – kan de kwestie met het uitzendbureau aankaarten.