Voorstelling van het Belgische socialezekerheidssysteem

De RSZ verwelkomt regelmatig buitenlandse delegaties en studenten. Zij maken kennis met de opdrachten van onze Rijksdienst, onze rol binnen de Belgische sociale zekerheid en onze verwezenlijkingen op het vlak van e-government. Deze bezoeken zijn trouwens momenten van constructieve uitwisseling.

In 2018 verwelkomden we een delegatie uit Tsjechië en uit Finland.

Internationale samenwerking over grensoverschrijdende tewerkstelling

De RSZ speelt een belangrijke rol op het vlak van de sociale zekerheid in een internationaal perspectief. Onze rol is om twee redenen versterkt:

  1. Het Belgische socialezekerheidsstelsel is gebaseerd op een gecentraliseerde organisatie van de instellingen.
  2. De RSZ is als enige Belgische instelling bevoegd voor het bepalen van de toepasselijke wetgeving voor werknemers en ambtenaren die grensoverschrijdend werken, en dit wereldwijd.

Waarover gaat het?

Grensoverschrijdende tewerkstelling heeft bijvoorbeeld betrekking op werknemers die:

  • voor een tijdelijke opdracht naar een ander land gezonden worden dan dat waar ze gewoonlijk tewerkgesteld zijn (detachering), of
  • gedeeltelijk actief zijn in verschillende landen (georganiseerde tewerkstelling op verschillende grondgebieden).

In alle situaties van grensoverschrijdende tewerkstelling is het de RSZ die bepaalt onder welk socialezekerheidsstelsel deze werknemers vallen. Onze Rijksdienst levert dan ook de detacheringsbewijzen af (‘A1’ of ‘Certificate of coverage’) waaruit blijkt in welk land de werknemer onderworpen is, en in welk land de werkgever sociale bijdragen moet betalen voor alle activiteiten die zijn werknemer uitvoert.

De toepasselijke wetgeving bepalen

Om de sociale rechten van grensarbeiders te waarborgen, werkt de RSZ nauw samen met de nationale socialezekerheidsinstellingen in België en in het buitenland. De toepasselijke socialezekerheidswetgeving bepalen is inderdaad een complexe aangelegenheid die vraagt om specifieke werkprocedures en raadplegingsprocessen. Ze moet namelijk:

  • een duidelijke en uniforme behandeling van individuele gevallen nastreven, door een consistente en transparante toepassing van de wetgeving,
  • de soms uiteenlopende standpunten van de buitenlandse instellingen en de grondslagen ervan beter leren kennen en begrijpen, om zo de interpretatie van bepaalde regels te verfijnen,
  • een Belgisch beleid en standpunt vastleggen in een Europese en mondiale context, en
  • de vertrouwensrelatie met onze collega’s in het buitenland versterken om zo een optimale en betrouwbare expertise te verwerven.

Samenwerken op strategisch niveau

De RSZ neemt actief deel aan de ontwikkeling van de politieke strategie voor grensoverschrijdende tewerkstelling op nationaal en internationaal niveau. We doen dat op verschillende manieren:

  • samenwerking bij de voorbereiding van nieuwe regelgeving en bij de interpretatie en toepassing ervan,
  • voorbereiding, als expert-raadgever, van zaken die voor de Belgische rechtbanken en het Hof van Justitie van de Europese Unie aanhangig zijn gemaakt,
  • deelname aan verschillende werkgroepen van de Europese Commissie (op het gebied van de toepasselijke wetgeving en de afgifte van A1-verklaringen),
  • vertegenwoordiging en actieve deelname aan de Commissie voor Goede Diensten (dossiers van personeel dat in België door diplomatieke zendingen wordt aangeworven), en
  • deelname aan de onderhandelingen over de verklaringen rond de ‘toepasselijke wetgeving’ op grond van bilaterale overeenkomsten met staten buiten de EU (Certificate of Coverage).

Het EESSI-project: de uitwisseling van informatie optimaliseren

De RSZ is een pilootinstelling in het Europese EESSI-project (Electronic Exchange of Social Security Information). Dat is een project voor de ontwikkeling van een Europees informaticaplatform dat meer dan 10.000 socialezekerheidsinstellingen van verschillende nationale socialezekerheidssystemen met elkaar verbindt. Het nieuwe platform moet een correcte, snellere en beveiligde uitwisseling van gegevens over dossiers van grensoverschrijdende tewerkstelling mogelijk maken. EESSI laat de communicatie tussen 32 landen (de 28 lidstaten van de EU, IJsland, Liechtenstein, Noorwegen en Zwitserland) via gestandaardiseerde elektronische documenten verlopen. De berichten worden via een vooraf bepaalde routing naar de ontvanger in een andere lidstaat verzonden.